Drijfanker bij storm: voor de wind varen of bijdraaien?

Een van de risico’s tijdens een storm is dat de boot kan kapseizen. De wind alleen zal een zeilboot doorgaans niet doen kapseizen. De AVS (Angle of Vanishing Stability) van een RCD-categorie A-boot ligt doorgaans rond 120°, op voorwaarde dat er niets aan de oorspronkelijke configuratie van de boot is gewijzigd. 
Let op: Alles wat boven de waterlijn wordt toegevoegd, verhoogt het zwaartepunt van de boot en kan daardoor de AVS verminderen. Denk bijvoorbeeld aan radarapparatuur in de mast, een rolgrootzeil in de mast, zonnepanelen, enzovoort.
Lees ook: Hoe zeewaardig is je boot?
Wat een zeilboot wél kan doen kapseizen, zijn brekende golven die breder zijn dan de boot. Dit is een praktische vuistregel .
Je kunt het risico op kapseizen onder andere beperken door een drijfanker te gebruiken.

Er zijn daarbij twee mogelijke strategieën:

1.  Met de storm meevaren en een drijfanker aan het achterschip gebruiken.
2.  Bijdraaien en een drijfanker of parachuteanker aan de boeg gebruiken. 

1. Voor de wind varen met een drijfanker achter de boot

Voordelen : 

•  Je kunt blijven zeilen en een bestemming hebben
•  Het drijfanker kan relatief eenvoudig en veilig vanuit de cockpit worden uitgezet.
•  De schijnbare wind aan boord is lager omdat je met de wind mee vaart.

Nadelen :

•  Grote golven kunnen over de spiegel en in de cockpit slaan. De cockpit kan daardoor vollopen met water, wat gevaarlijk kan worden wanneer het water niet snel genoeg kan wegstromen.
•  Iemand moet de boot blijven besturen en wordt voortdurend blootgesteld aan wind, regen en buiswater. In sommige gevallen was de automatische piloot niet meer inzetbaar
•  Er kan water de boot binnendringen wanneer het toegangsluik niet waterdicht is of niet goed gesloten is. Lees ook : de gevaren van water in de bilge
•  Een buiskap kan veel wind vangen en bij zware omstandigheden beschadigd raken of afscheuren .
•  De boot vaart met de storm mee, waardoor het langer kan duren voordat je het stormgebied achter je hebt.

2. Bijdraaien met een drijfanker of parachuteanker op de boeg

Voordelen :

•  De boot ligt met de boeg in de richting van de golven en de wind. Hierdoor kan de boot zich beter tegen de omstandigheden verzetten. Lees ook : Hoe een zeilschip bijdraaien 
•  De wind en golven worden opgevangen door de gestroomlijnde boeg, de sterkste kant van de boot.
•  Personen in de cockpit zijn beter beschermd tegen wind, regen en buiswater.
•  Wanneer de boot stabiel bijgedraaid ligt, hoeft er niet voortdurend gestuurd te worden. Automatisch piloot is inzetbaar

Nadelen

•  Iemand moet naar de boeg om het drijfanker of parachuteanker uit te zetten. Bij zwaar weer kan dit bijzonder gevaarlijk zijn, tenzij de installatie vooraf goed is voorbereid.
•  De boot maakt geen voortgang en zal langzaam achteruit worden verzet door wind en stroom.
•  De zeilen leveren tijdens het bijdraaien geen of slechts beperkte voortstuwing.

Welke strategie het meest geschikt is, hangt af van de omstandigheden, het type boot, de toestand van de zee en de beschikbare bemanning. Het is belangrijk om een drijfanker of parachuteanker niet pas tijdens een zware storm voor de eerste keer te gebruiken. Bereid de installatie vooraf voor en oefen de procedure bij rustige omstandigheden.

Wat als je geen drijfanker of parachuteanker aan boord hebt?

Wanneer er geen drijfanker of parachuteanker beschikbaar is, kan men in een noodsituatie proberen extra weerstand in het water te creëren. Dit kan bijvoorbeeld door meerdere lange, sterke lijnen vanaf de achterzijde van de boot te slepen. Aan deze lijnen kunnen eventueel fenders of andere geschikte drijvende objecten worden bevestigd om de weerstand te vergroten.
Een andere noodoplossing kan zijn om een klein zeil of een ander geschikt stuk doek in het water te laten slepen. Hierdoor ontstaat extra weerstand en kan de snelheid ten opzichte van het water worden verminderd.
Dit zijn echter noodoplossingen en geen volwaardige vervanging voor een drijfanker of parachuteanker. Het effect is moeilijk voorspelbaar en de constructie moet sterk genoeg zijn om de krachten van het water te weerstaan.
Let er bovendien op dat losse lijnen nooit in de buurt van de schroef mogen kunnen komen !
Een geïmproviseerde oplossing kan in bepaalde omstandigheden helpen om de snelheid en beweging van de boot te beperken, maar de juiste uitrusting moet altijd de voorkeur krijgen.

💡 **Wil je meer weten over varen in zwaar weer? Volg een ISAF World Sailing Offshore Safety-cursus

Lees ook : Hoe zicht voorbereiden op een storm

 Auteur Eddy Coenen - wie ben ik ?