Veiligheid boven een schoon dek: waarom geschikte schoenen aan boord thuishoren

Regelmatig wordt door de kapitein, schipper of eigenaar gevraagd – of zelfs geëist – om de schoenen uit te doen voordat men aan boord komt. De reden hiervoor is meestal om te voorkomen dat het dek (met of zonder teak) vuil wordt of beschadigd raakt.

Blote voeten aan boord: een onderschat veiligheidsrisico

Aan het lopen op blote voeten aan boord zijn echter verschillende risico's verbonden. De voornaamste zijn:

•  Uitglijden op een nat dek of een natte trap.
•  Zich stoten aan uitstekende onderdelen, zoals een kikker, blok of ander beslag, met letsel als gevolg. Een van de meest voorkomende verwondingen is een pijnlijke breuk van de kleine teen.

Daarom rijst de vraag: wat vindt de schipper, kapitein of eigenaar belangrijker: de boot of de veiligheid van de opvarenden (gasten en bemanning)?
Wanneer de keuze duidelijk in het voordeel van de boot uitvalt, zou ik de uitnodiging beleefd afslaan en vertrekken.
Hoewel ik de bezorgdheid van een eigenaar, kapitein of schipper begrijp om zijn investering te beschermen, is de realiteit dat een dek ( met of zonder teak ) meestal wordt vervuild door andere factoren, zoals:

•  vogeluitwerpselen;
•  gemorste dranken, zoals koffie, frisdrank of rode wijn;
•  etensresten die op het dek terechtkomen;
•  zonnebrandcrème;
•  stof en vuil afkomstig van werkzaamheden aan nabij afgemeerde vaartuigen.

In 25 jaar professionele ervaring in de commerciële yachting heb ik nooit noemenswaardige schade aan een dek gezien die door geschikte schoenen werd veroorzaakt. Wel heb ik meerdere ongevallen en verwondingen meegemaakt die het gevolg waren van het niet dragen van schoenen aan boord.

Welke schoenen zijn niet geschikt op een boot ?

De volgende soorten schoeisel laat ik niet toe aan boord:

•  Schoenen met leren zolen of hoge hakken. Niet zozeer omdat zij het dek beschadigen, maar vooral omdat zij op een nat oppervlak een groot risico op uitglijden vormen.
•  Schoenen met diep geprofileerde zolen. Hierin kunnen steentjes of ander vuil vast komen te zitten, waardoor het dek kan worden beschadigd.
• Open schoeisel, zoals slippers of flipflops. Deze bieden onvoldoende bescherming en vergroten het risico op struikelen of het oplopen van voetletsel.

Welke schoenen zijn wel geschikt?

Ik adviseer gesloten schoenen met een schone, zachte zool, zoals:

•  sportschoenen;
•  docksides (bootschoenen);
•  sandalen met een gesloten teen en een zachte antislipzool.

Zijn de schoenen vuil, dan kunnen zij eenvoudig worden gereinigd voordat men aan boord stapt.
Een alternatief is het dragen van overschoenen, zoals CleanBoot-overschoenen. Wegwerpoverschoenen zijn echter vaak kwetsbaar en slijten snel.
Binnen in het schip kunnen schoenen uiteraard worden uitgedaan, zeker wanneer er vloerbedekking aanwezig is.

Conclusie

Het dragen van geschikte schoenen aan boord draagt in de eerste plaats bij aan de veiligheid van de opvarenden. De kans op uitglijden en voetletsel wordt hierdoor aanzienlijk verkleind, terwijl de kans op schade aan het dek bij het gebruik van geschikte, schone schoenen verwaarloosbaar is.
De veiligheid van opvarenden moet zwaarder wegen dan de zorg om het dek schoon of onbeschadigd te houden
Het is daarom belangrijk dat de eigenaar, schipper of kapitein zijn beleid hierover vooraf duidelijk communiceert, zodat opvarenden weten welk schoeisel aan boord wordt verwacht en niet voor verrassingen komen te staan.