Bijliggen: een onmisbaar manoeuvre op een zeilboot

Bijliggen is een onmisbaar manoeuvre op een zeilboot dat elk competent bemanningslid zelfstandig en zonder hulp moet kunnen uitvoeren.

Het bijliggen, ( heave to )  ook wel het stillegmanoeuvre genoemd, bestaat uit drie stappen:

1. Draai het zeilschip door de wind, zoals bij een overstagmanoeuvre.

2. Zodra het schip door de wind gedraaid is, stuur je terug naar de wind zonder de zeilen te verstellen.

3. Laat de boot tot rust komen en zoek het juiste evenwicht met het roer, zodat het schip stil en stabiel komt te liggen. Indien nodig kan je het roer vastzetten.

Opmerking: Bij sportieve zeilboten kan het nodig zijn om ook de grootschoot te vieren om de druk uit het grootzeil te halen.

De kunst bestaat erin de zeilen en het roer zo af te stellen dat het schip ongeveer 50° aan de wind ligt en praktisch geen vaart meer maakt.

Doordat het voorzeil bak staat, wordt het schip afgeremd en ontstaat er een relatief rustige en stabiele situatie aan boord.

Wanneer is bijliggen nuttig?

• Om een herstelling uit te voeren.

• Om te stoppen voor een onverwachte hindernis.

• Om te reven of te ontreven.

• Om iemand te verzorgen.

• Om een storm uit te zitten.

• Om eten klaar te maken.

• Om de navigatie bij te werken.

• Om de bemanning te laten rusten of slapen.

• En nog vele andere situaties.

Voorwaarde: Er moet voldoende vrije ruimte aan lij zijn. Dit is de richting waarin de wind het schip naartoe blaast.

Opgelet! Wanneer je bijgedraaid ligt, heb je geen andere voorrangsregels dan wanneer je gewoon zeilt. Er moet dus altijd iemand uitkijk houden en klaarstaan om indien nodig uit te wijken.

Tip: Als de omstandigheden het toelaten, kan je bij voorkeur over bakboord bijdraaien. Hierdoor heb je volgens de stuurboord-bakboordregel voorrang op zeilschepen die over stuurboordboeg varen. Uiteraard blijven de overige voorrangsregels van het BVA (COLREG) van toepassing.

Ook motorschepen kunnen een vergelijkbare techniek toepassen door met weinig motorvermogen schuin tegen de wind en de golven in te varen.

Conclusie

Bijliggen is een zeer belangrijk manoeuvre dat elk bemanningslid zelfstandig moet beheersen. Het is een essentiële vaardigheid die tijdens verschillende RYA-opleidingen wordt aangeleerd en geoefend, waaronder: : RYA Competent crew - RYA Dagschipper - RYA Kustschipper