Het scheidingsstelsel oversteken volgens het boekje.

Tijdens opleidingen stel ik vast dat zelfs ervaren jachtschippers vaak problemen hebben met het correct oversteken van een TSS (Traffic Separation Scheme), ook wel het scheidingsstelsel genoemd.

Een TSS is een door de IMO ingesteld verkeersstelsel met gescheiden vaarrichtingen. Je kunt het vergelijken met een autosnelweg waarop elke verkeersstroom een eigen rijrichting en zone heeft. De vaarwegen worden van elkaar gescheiden door een scheidingszone. Ook de buitengrenzen van het scheidingsstelsel maken deel uit van deze scheidingszone. Op zeekaarten wordt deze zone doorgaans in paars weergegeven.

Binnen een scheidingsstelsel gelden specifieke verkeersregels, vastgelegd in Regel 10 van de Internationale Bepalingen ter Voorkoming van Aanvaringen op Zee (COLREGs). Vooral in Britse wateren kunnen ernstige overtredingen leiden tot zware boetes.

Regel 10 van de COLREGs: samengevat voor jachten

De belangrijkste bepalingen voor zeil- en motorjachten kleiner dan 20 meter:

• Blijf zoveel mogelijk buiten het scheidingsstelsel. Maak indien mogelijk gebruik van de kustverkeerszone (Inshore Traffic Zone – ITZ).

• Moet je het scheidingsstelsel oversteken? Kies dan bij voorkeur een plaats waar de verkeersstroken zo smal mogelijk zijn. Steek de verkeersstroken zo veel mogelijk onder een hoek van 90° ten opzichte van de algemene vaarrichting over. Compenseer daarbij niet voor de stroming door je koers te veranderen: de oversteek moet zo kort mogelijk blijven.

• Hinder het doorgaande scheepvaartverkeer niet. Kleine vaartuigen mogen de veilige doorvaart van schepen die een verkeersstrook volgen niet belemmeren. Houd voldoende afstand en wijk tijdig uit.

• Luister uit op het voorgeschreven VHF-kanaal. In het Engelse Kanaal moet je voor de CNIS (Channel Navigation Information Service) uitluisteren op VHF-kanaal 11.

• Zeiljachten mogen in een verkeersstrook niet laveren. Zorg ervoor dat je de verkeersstrook zo snel mogelijk en zonder onnodige koerswijzigingen oversteekt.

• Gebruik de motor wanneer je onder zeil onvoldoende snelheid kunt maken. Je moet vermijden dat je door onvoldoende voortgang een gevaar of hinder vormt voor het overige scheepvaartverkeer.

• Respecteer de scheidingszone. Je mag er niet vissen, ankeren (behalve in noodgevallen), duiken of onnodig in varen.

• Bij problemen, twijfel of beperkte zichtbaarheid: neem contact op met de bevoegde verkeersdienst (VTS of CNIS). Wacht niet tot een gevaarlijke situatie ontstaat.

Volgens de Dover Strait User Working Group wordt meer dan  de helft van de overtredingen van Regel 10 van de COLREGs,  begaan door plezierjachten.

Dit onderwerp komt uitgebreid aan bod tijdens de Yachtmaster-theorie- en praktijkopleidingen en de opleidingen voor kustschippers. Een correcte kennis van Regel 10 is essentieel voor iedereen die met een jacht drukke internationale scheepvaartroutes oversteekt.