Gestrand door een navigatiefout: vertrouw nooit blind op e-navigatie

Op 29 november 2014 liep het 65 voet (20 meter) lange zeiljacht Team Vestas Wind tijdens de Volvo Ocean Race op een koraalrif. Gelukkig bleef de negenkoppige bemanning ongedeerd.

Bekijk het filmpje van het incident op YouTube.

De Cargados Carajos Shoals, een gebied met riffen en ondiepten op ongeveer 240 nautische mijl ten noordoosten van Mauritius, staan vermeld op papieren zeekaarten met een geschikte schaal en op elektronische zeekaarten, mits voldoende wordt ingezoomd. Ook het pilotboek waarschuwt voor dit gevaarlijke gebied.

Tijdens een persconferentie in Abu Dhabi gaf de navigator toe dat hij onvoldoende had ingezoomd op de elektronische kaart, waardoor de ondiepten niet zichtbaar waren. Of hij ook de papieren zeekaart en het pilotboek had geraadpleegd, werd niet vermeld.

In 2010 deed zich tijdens de Clipper Round the World Race een gelijkaardig incident voor in de Javazee.

Elektronische navigatie is een hulpmiddel, geen garantie voor veiligheid

Dit incident toont hoe gevaarlijk het is om blind te vertrouwen op een elektronische kaartplotter. Een scherm geeft nooit automatisch het volledige beeld van de gevaren rondom je schip. Bij een ongeschikte zoomschaal kunnen riffen, ondiepten en andere belangrijke details buiten beeld blijven. Ook fouten in kaartgegevens, een verkeerde instelling of een defect aan de apparatuur kunnen tot gevaarlijke situaties leiden.

Een route die veilig lijkt op je scherm, is daarom niet noodzakelijk veilig op het water.

Een professionele navigator vertrouwt niet op één enkel navigatiemiddel. Hij controleert de geplande route vooraf aan de hand van zeekaarten op een geschikte schaal, nautische publicaties en actuele informatie over de vaarroute. Tijdens de reis blijft hij de positie en de omgeving voortdurend controleren. Visuele waarnemingen, dieptemetingen en andere beschikbare navigatiemiddelen vormen daarbij belangrijke aanvullende controles.

Ook een passageplan is essentieel. Breng vooraf alle mogelijke gevaren in kaart, controleer de veilige waterdieptes en bepaal waar extra waakzaamheid nodig is. Zorg bovendien voor een bruikbaar alternatief wanneer de elektronische navigatie uitvalt of onbetrouwbare informatie geeft. Lees ook : passageplan volgens de Solas V regels

Niemand is vrij van vergissingen. Maar een elektronische kaartplotter mag nooit het kritisch denken van de navigator vervangen. De verantwoordelijkheid voor een veilige navigatie blijft bij de schipper, niet bij het toestel.

De organisatie van de Volvo Ocean Race startte een onderzoek naar de omstandigheden van het ongeval.

Onthoud: kijk niet alleen naar je scherm. Controleer je positie, beoordeel de omgeving en verifieer je route met onafhankelijke navigatiebronnen. Vertrouwen op e-navigatie zonder controle is geen moderne navigatie, maar een onnodig risico.

Vragen of opmerkingen? Mail mij via nautinstruct@gmail.com.